المقدمة
الحمد ﷲ رب العالمین، رب الرحمۃ والمغفرۃ، والصلاۃ والسلام علی أشرف الأنبیاء والمرسلین سیدنا وحبیبنا محمد وعلیٰ آلہ وأصحابہ أجمعین وبعد:
لقد قسمت ھذا البحث إلی أربعۃ أبواب، وکل باب یحتوي علی فصلین، ثم قسمت الفصول إلی مباحث۔
الباب الأول: المقارنة بين عصر نازک الملائكة وعصر بروين شاکر . وكتبت عن الأدب المقارن بشكل مختصر جداً وماالفرق بين الموازنة و المقارنة .
وقسمت ھذا الباب إلی فصلین،
الفصل الأول: ماهو الأدب المقارن؟
وفي ھذا الفصل تحدثتُ عن تعريف الأدب المقارن وما هو الموازنة والمقارنة؟، وبدایۃ الشعر الحر، وحقیقۃ الشعر الحر، وھل الشعر الحر نوع من النثر؟ ھل کانت حرکۃ الشعر الحر قویۃ أم لا؟ ثم تحدثت عن بعض شعراء وشاعرات العصر الجديد وأعطيتُ نُبذة مختصرة عنهم ، واتفاق الشعراء حول نازک الملائکۃ ومکانۃ نازک الملائکۃ بین الشاعرات (النساء) في عصرھا۔
والفصل الثاني: الشعر الجدید في شبہ القارۃ الھندیۃ۔
وتکلمت في ھذا الفصل عن الأدب النسائي، والشاعرات الباکستانیات في اللغات المختلفۃ ثم الأدب النسائي في اللغۃ الأردیۃ وأھم الشاعرات بعد توحید الباکستان۔ ثم الأدب النسائي والعھد الحاضر وتکلمت عن الغزل وبروین شاکر وأعطیت نبذۃ بسیطہ عن بعض أشھر شعراء العصر الجدید۔
لقد تحدثت في ھذا الباب عن دور النساء في الساحۃ الأدبیۃ والشعریۃ بصفۃ عامۃ وعن دور نازک الملائکۃ وبروین شاکر وکیف أن لھما مکانۃ خاصۃ في الساحۃ الشعریۃ وخاصۃ في الشعر الحر والحزین لأن کلتا الشاعرتان من مشجعي الشعر الحر والحزین فأکثر أشعارھما دلیل علی میزتھما الخاصۃ ھذہ۔والنتائج المأخوذة من هذا الباب.
الباب الثاني: الشاعرة العظيمة نازک الملائكة۔
وقسمتُ ھذا الباب إلی فصلین،
الفصل الأول: نازک الملائكة رائدة الشعر العربي الحُر
(الشاعرۃ...
Islamic Shariah provides a complete code of life, as man can take guidance from Shariah, regarding each and every aspect of his life. Commerce plays a pivot role in human life which has been mentioned time and again in Quran and Hadith. According to one Tradition, Allah has affixed and set 10 parts of sustenance and in these ten parts, nine are in Trade. In Shariah the luminary Islamic scholars and jurists have deputed peculiar and separate subjects with different titles regarding Trade, the most famous and acknowledged are "Kitab-ul-Mutajir" and "Kitab-ul-Biyou". Islam elevates and upgrades those who toil and labour hard, among them the Labourer has prominent state and he is above all among them. According to the sacred utterance of Hazrat Muhammad SAWW: "You should pay the labourer his wages before his sweat dries away”. In the present era, no one can deny this fact that this world has become a global village, therefore new ways and system of commercial are in vogue and being applied besides some traditional ways. Such as Banking System, E-Purchasing, Online shopping and some other modes and means. In these traditional, latest and new trading systems, usually the labourers are being exploited because they are given less poor wages than their rigorous toilsome labour. However in the under discussion article the labourer rights and their utmost implementation in the trade of present era would be reviewed and analyzed in the light of Seerat-ulNabi SAWW.
سنڌي ادب م شاعريءَ کان پوءِ سنڌي ڪهاڻيءَ ۾سنڌي سماج جي، هر پاسن کي پيش ڪيو ويو آهي. هن تحقيقي سنڌي سماج ۾ تخليق ڪيل ڪهاڻين جو ڇيد ڪيو ويو آهي. جن ڪهاڻيڪارن سڌي طرح يا اڻ سڌي طرح سماج جا عڪس . تن کي بحث هيٺ آندو ويو آهي. هن مقالي ۾ ڪل ڇھ باب آهن ، ٽيا آهن َچ پهرين باب ۾ سماج، سماج جا بڻ بنياد، انساني تاريخ ۾ سماجن جا قسم ۽ سماج تي ادب جو اثر، خاص طور تي ڪهاڻيءَ جو سماجي تبديلي ۾ ڪردار کي بيان ڪيو ويو آهي.ٻئي باب ۾ ورهاڱي پوءِ جي سنڌ جي ادبي تاريخ کي ٽن دورن ۾ ورهايو ويو آهي، ۽ انهن دورن ۾ ڇپيل ڪهاڻين جي ڪتابن جي کوجنا ڪئي ويئي آهي. انهن جي ڪهاڻين جي ڪتابن ۽ ڪهاڻيڪارن جو حوالو پڻ ڏنو ويو آهي. ٽئين باب ۾ ورهاڱي کان پوءِ جي نمائندا ڪهاڻيڪارن جي لکڻين جو تجزيو ۽ جائزو پيش ڪيو ويو آهي، ته انهن جون لکڻيون، سنڌي سماج جي تصوير کي ڪيئن پيش ڪري رهيون آهن، انهن ڪهاڻيڪارن جي ڪهاڻين ۾ سنڌي سماج انداز بيان سان گڏ ، ٽو ڪيو ويو آهي. انهن ڪهاڻيڪارن جي اسلوب ِ هر پاسن کي چ ڪهاڻين جي ڪردارن، مڪالمن ۽ پلاٽ کي پڻ بحث هيٺ آندو ويو آهي. چوٿين باب ۾ سماج ۾ موجود طبقي جي تعريف، ۽ طبقن جي جوڙجڪ ۽ نوعيت کي بحث هيٺ آندو ويو آهي. ته سنڌي سماج ڪيترن طبقن ۾ ورهايل آهي ۽ انهن جي طبقاتي نفسيات تي بحث ڪيو ويو آهي. پنجين باب ۾ ورهاڱي کان پوءِ سنڌي جي ٻڙندڙ ۽ بنيادي مسلن جهڙوڪ: سي ٽو ِ معاشي ۽ معاشرتي اوڻاين کي ڪهاڻيڪارن جي ڪهاڻين مان چ ، اسي ڪيو ويو آهي. ڇهين باب ۾ هن تحقيقي مقالي جو نتيجو يا خلاصو ڏنو ويو ته سنڌي ڪهاڻيءَ ۾ ورهاڱي کان پوءِ سنڌي معاشري جو ڪيتري حد تائين تصوير پسائن ٿيون ۽ ڪهڙي طريقي سان ڪهاڻيڪارن، سنڌي سماج جي اصل تصوير کي پنهنجن ڪهاڻين ۾ پيش ڪيو ويو آهي